Sıralamada oynaklık şikayetiyle gelen sitelerin çoğunda aynı şeyi görüyoruz: aranan kelime için sitede tek bir güçlü sayfa yok, birbirine benzeyen onlarca aday var. Google bir gün birini, ertesi gün diğerini gösteriyor. Dışarıdan bakınca sıralama zıplıyor gibi görünüyor; aslında site kendi içinde yarışıyor.
Buna kannibalizasyon deniyor ve e-ticarette neredeyse her zaman aynı yerden çıkıyor: filtreler.
Belirtiler
Şu üçünden ikisi varsa muhtemelen bu sorun sizde de var:
- Aynı sorguda sıralanan sayfa haftadan haftaya değişiyor
- Sıralanan sayfa, sıralanmasını istediğiniz sayfa değil; genelde bir filtre kombinasyonu
- Gösterim var ama tıklama düşük, çünkü çıkan başlık kullanıcının aradığı şeye tam oturmuyor
Dördüncü bir belirti daha var: yeni yazdığınız içerik hiç görünmüyor. Bot zaten aynı konuda onlarca sayfa gördüğü için yenisini bir kaynak olarak değil, kalabalığın bir üyesi olarak değerlendiriyor.
Kaynak neredeyse hep parametreler
Bir kategori sayfası düşünün. Üstüne renk filtresi, beden filtresi, fiyat aralığı ve sıralama seçeneği eklenince ortaya yüzlerce adres kombinasyonu çıkıyor. Bunların çoğu neredeyse aynı ürün listesini gösteriyor.
Bu adresler taranabilir ve index'lenebilir durumdaysa, siz farkında olmadan aynı kelimeye yüzlerce aday çıkarmış oluyorsunuz. Üstelik bot, tarama zamanının önemli bir kısmını bu kopya sayfalarda harcıyor.
Teşhis: tahmin değil, veri
Search Console'da Performance raporunu açın ve sorgu bazında filtreleyin. Tek bir sorgu seçtiğinizde o sorgu için hangi sayfaların gösterildiğini görebiliyorsunuz. Aynı sorguya birden fazla sayfa çıkıyorsa teşhis nettir.
İkinci kaynak site taraması. Aynı başlık ve aynı meta description ile onlarca sayfa çıkıyorsa, bunlar zaten birbirinin kopyası demektir.
Üçüncü kaynak sunucu logları. Botun hangi adresleri ne sıklıkla gezdiğini gerçek kayıt üzerinden gösterir. Filtre adreslerinin ana kategorilerden daha sık gezildiğini gördüğümüz siteler az değil.
Karar ağacı
Aday sayfalar listelendikten sonra her biri için tek bir soru soruyoruz: bu sayfanın kendine ait bir arama niyeti var mı?
Varsa, ayrı kalsın. Örneğin "siyah spor ayakkabı" gerçekten aranan bir ifadeyse, o filtre sayfası kendi başlığı, kendi metni ve kendi iç linkleriyle bir kategoriye dönüşmeyi hak ediyor.
Yoksa ve içerik neredeyse aynıysa, canonical ana sayfaya bakmalı. Filtre kombinasyonlarının büyük çoğunluğu bu gruba giriyor.
Sayfa hem gereksiz hem taranıyorsa, taramayı da kesin. Canonical bir öneridir, tarama bütçesini korumaz. Parametre kurallarıyla veya bağlantıyı hiç vermeyerek botun oraya girmesini engellemek gerekiyor.
İki sayfa da aynı niyeti kovalıyor ve ikisi de gerçek sayfaysa, birleştirin. Güçlü olanı bırakın, diğerini ona yönlendirin. İki zayıf sayfa, bir güçlü sayfa etmiyor.
Uygulama sırası
Sırayı yanlış kurmak işi uzatıyor. Bizde şöyle işliyor:
- Aday listesi çıkar, hangi sayfanın kalacağına karar ver
- Kalacak sayfanın başlığını, metnini ve iç linklerini güçlendir
- Kapanacak sayfaları 301 ile hedefe yönlendir
- Filtre adresleri için canonical ve parametre kurallarını uygula
- Sitemap'i temizle: yalnızca index'lenmesini istediğin sayfalar kalsın
- Search Console'da aynı sorguyu birkaç hafta izle
İç link adımını atlayan çok oluyor. Oysa Google'a hangi sayfanın asıl sayfa olduğunu en net söyleyen sinyal, sitenin kendi içindeki bağlantı düzeni.
Filtre sayfası ne zaman gerçekten sayfa olmalı
Her filtre kombinasyonu çöp değil. Bazıları gerçek bir arama niyetine karşılık geliyor ve kendi sayfası olmayı hak ediyor. Ayrımı şu dört kriterle yapıyoruz:
- O ifade gerçekten aranıyor mu, yoksa yalnızca sizin sisteminizde mi var
- Sayfada yeterli ürün kalıyor mu; üç ürünlü bir kategori hem kullanıcıyı hem botu tatmin etmiyor
- Sayfaya kendine ait bir başlık ve açıklama yazılabiliyor mu
- Sitede o sayfaya iç link verilebiliyor mu, yoksa yalnızca filtre tıklanınca mı ulaşılıyor
Dördüne de evet diyorsanız o filtre bir kategori sayfasına dönüştürülebilir. Biri bile hayırsa, canonical ana kategoriye baksın ve o adres index dışında kalsın.
Blog yazıları da birbirini yiyor
Sorun yalnızca filtrelerde değil. Yıllar içinde aynı konuda üç ayrı yazı birikmiş oluyor: biri eski, biri güncellenmiş, biri geçen ay yazılmış. Üçü de aynı sorguyu hedefliyor ve hiçbiri tek başına güçlü değil.
Karar aynı: en iyisini seçin, diğerlerindeki değerli bölümleri ona taşıyın, eskileri yönlendirin. Silmek yerine yönlendirmek önemli, çünkü eski yazıların yıllar içinde aldığı bağlantılar böylece korunuyor.
Yeni sayfa açmadan önce iki soru
Kannibalizasyon genelde sonradan temizlenen bir sorun, oysa önlemek çok daha ucuz. Yeni bir kategori veya yazı açmadan önce iki soru soruyoruz:
Bu niyeti karşılayan bir sayfamız zaten var mı? Search Console'daki sorgu listesi ve site içi arama birkaç dakikada gösteriyor. Varsa yapılacak şey yeni sayfa açmak değil, mevcut sayfayı güçlendirmek.
Bu sayfa hangi sorguda kimin önüne geçecek? Net bir cevap yoksa sayfa muhtemelen kalabalığa katılacak, kimseyi geçmeyecek.
İki soru da basit görünüyor ama düzenli sorulduğunda sitenin yıllar içinde şişmesini engelliyor.
Ne bekleyeceğiz
Değişiklikler bir gecede sonuç vermiyor. Botun yeni yapıyı sindirmesi haftalar alabiliyor ve bu süreçte sıralama bir miktar daha oynayabiliyor. Beklenen sonuç şu: aynı sorguda tek bir sayfa istikrarlı biçimde görünmeye başlıyor, tıklama oranı yükseliyor çünkü artık doğru sayfa çıkıyor.
Bu iş kozmetik bir düzeltme değil, sitenin arama motoruna anlattığı hikayeyi sadeleştirmek. Teknik SEO tarafında en çok kazandıran işlerden biri, çünkü yeni içerik üretmeden mevcut içeriğin hakkını almanızı sağlıyor.